Dreigingslandschap & CIA

🎯 Leerdoel (niveau 4)

Voordat je iets beveiligt, moet je weten waartegen. Breng het dreigingslandschap in kaart.

Na deze module kun je:

de belangrijkste soorten dreigingen en aanvallers benoemen
de fasen van een aanval (de aanvalsketen) uitleggen
de CIA-triade toepassen op een systeem

Beroepshouding: Proactief, analytisch en met helikopterview; je werkt zelfstandig en adviseert, handelt ethisch en integer, gaat discreet met vertrouwelijke gegevens om en blijft onder druk objectief.

Koppeling kwalificatiedossier — ICT system engineer (niveau 4):
P2-K2 — Controleert de security — kennis van de belangrijkste bedreigingen

1Theorie✓

Beveiligen begint bij begrijpen waartegen. Veelvoorkomende dreigingen zijn malware, ransomware, phishing, DDoS en de insider-dreiging (van binnenuit). De aanvallers lopen uiteen van scriptkiddies tot georganiseerde criminelen en statelijke actoren.

Veel aanvallen volgen een aanvalsketen: verkennen → binnendringen → uitbreiden (meer rechten/systemen) → doel uitvoeren (data stelen of versleutelen).

De CIA-triade is het kader voor beveiliging: Confidentiality (vertrouwelijkheid), Integrity (integriteit) en Availability (beschikbaarheid). Elke maatregel beschermt één of meer van deze drie.

Kennischeck

Vink de juiste stellingen aan en klik op Controleer.

Ransomware versleutelt bestanden en vraagt losgeld. De CIA-triade staat voor Confidentiality, Integrity en Availability. Een DDoS-aanval bedreigt vooral de beschikbaarheid. Phishing is een technische kwetsbaarheid in de firewall. Een insider-dreiging komt altijd van buiten de organisatie.

2Praktijk-lab (VMware)✓

Zet een veilige oefen-omgeving op in VMware Workstation. Hierin doe je alle labs — nooit op productiesystemen.

Open VMware Workstation.
Maak een nieuwe VM aan (bijv. Ubuntu of Windows) met minimaal 2 GB RAM.
Zet het netwerk op Host-only of NAT zodat de VM geïsoleerd blijft.
Maak na installatie een snapshot met de naam schoon-begin.
Noteer de naam en het IP-adres van je VM.

Afvinken als je het gedaan hebt:

Ik heb een werkende VM in VMware Workstation Het netwerk staat op host-only/NAT (geïsoleerd) Ik heb een snapshot 'schoon-begin' gemaakt

3Analyse✓

Kies een recente, bekende cyberaanval (bijv. uit het nieuws). Beschrijf welk deel van de CIA-triade werd geraakt en in welke fase van de aanvalsketen het misging.

Ik heb mijn analyse met het modelantwoord vergeleken

4Rapportage & advies✓

Opdracht: Schrijf een korte notitie voor je team: welke 3 dreigingen vind jij het grootste risico voor een mkb-bedrijf, en waarom?

Zelfbeoordeling (rubriek) — vink af wat klopt:

Ik heb 3 dreigingen onderbouwd Ik heb kans/impact of CIA gebruikt Mijn notitie is begrijpelijk voor het team